Kene - Kene İlaçlama - Kene ile Mücade - Kene Hastalıkları
Kene ( Ixodoidea ), eklem bacakıların örümceğimsiler ( Arachnida ) sınıfindan kan emici ve gözsüz bir dış parazittir.Özellikle göçmen kuşlarla hastalıkları yaydıkları bilinmektedir. İnsan , koyun , köpek , kedi , deve gibi canlıların derilerine yapışarak kanlarını emer. "Asil kene" olarak bilinir.
Ayrı eşeylidir ve yumurta ile çogalır. Dişi yumurtalarını yaprak, çöp veya hayvan kılları arasina bırakır. Gelişimlerinde metamorfoz vardır. Yumurtalarından üç çift bacaklı larvalar çıkar. Bunlar bir pupa devresi geçirerek 8 bacaklı nimfalara (tam gelismemis yavrular) dönüşürler.
Nimfalar da bir pupa safhasi geçirdikten sonra ergin hale gelirler. Larva ve nimfalar genellikle kertenkeleler üzerinde, erginler ise insan, koyun , sığır, köpek gibi memeliler üzerinde parazit yaşarlar.
Vücutları başla kaynaşmış bir göğüs ve torba biçimli dişi 11-12 mm'ye kadar şişer. Erginlerinde dört çift bacak bulunur. Bacaklarin uçlarında çengeller ve vantuzlar vardir. Deriye rahatça yapışarak hortumlarıyla kan emerler. Iyice şiştikten sonra kendilerini yere atarak konaklarından uzaklaşır, ot veya agaçlara tırmanırlar. Ön ayaklarının uçları dokunma ve koku alma için özelleşmiştir. Ormanlarda bulunduğu agacın altından bir hayvan geçtigi takdirde üzerine düşüp derisine yapışır ve etine hortumunu sokarak kanını emer. İlk iki bacak çifti öne, son iki çifti geriye yönelmiştir. Bugün 889 kene türü bilinmektedir. Kenelerin hepsi zararlı, parazit ve kör degildir. Sığır ve köpek kene türleri gözlüdür. Insan ve ehil hayvanlarda parazit yaşayanlar çesitli hastalık mikroplarını bulaştırdıklarından sağlık bakımından zararlıdır ve birçok bakteri de üretmektedir.
Kene penseti
Kan emen bir keneyi deriden bilgisizce söküp atmak hastalık bulaşma riskini artırdığından oldukça tehlikelidir. Çünkü çıkarılmaya çalışılan kene tepki olarak midesinde bulunan, mikrop ve bakterilerle dolu kanı tekrar geriye boşaltır.Cımbız, pens veya naylon ip yardimiyla deriye en yakın kısımdaki başından sıkıca tutularak dik olarak deriden çekilerek uzaklaştırılır.
Kene penseti
Batı avrupa ülkelerinde halk,kene ve keneden bulaşan hastaliklar konusunda oldukça duyarlı değildir, hastanelerde doktorlar Kırım Kongo virüsünü bile duymamış, keneyi cımbızla çıkarmaya çalışırlar. Ülkemizde ise son yillarda görülen Kırım Kongo vakaları nedeniyle hemen hemen tüm klinik ve doğayla iç içe olan işletmelerde (maden ocagi revirleri vs.) özel bir kene çikarıcı kit olan kene penseti kullanımı yaygınlaşmiştır.
Kene kaşığı
Keneye bağlı hastalıkların en yaygın olduğu ülkelerden olan Amerika'da keneyi döndürmeden kolayca ve güvenli bir şekilde çıkarmaya yarayan özel bir kasik geliştirilmiştir . Bu araç özel şekli sayesinde ulaşılması güç olan kasik ve eklem yerleri gibi bölgelere yapışan kenelerin kolayca ve keneye zarar vermeden çıkarılmasını sağlar.
Acil durumda çıkarma
Keneleri mümkünse kendiniz çikarmaya çalışmayin ve en kısa sürede uzman bir sağlık görevlisi tarafindan çıkarılmasını sağlayın. Yalnızca birkaç saat içinde ulaşabileceğiniz yakinlikta bir sağlik merkezi yoksa, keneyi T.C. Sağlık Bakanlığı tarafindan önerilen yöntemlerle kendiniz çıkarmayı tercih edin
Eğer herhangi bir saglık kuruluşuna ulaşma imkânınız yoksa, şu adımları izleyin:
1) Kenenin üzerine hiçbir sekilde kimyasal madde dökmeyin , bunu yaparsanız kene rahatsız olup sizi bırakabilir fakat bu esnada emdigi kanın bir kısmını kusar, midesinden gelen tehlikeli virüs ve mikroplar vücudunuza bulaşır.
2) Ucu ince bir cımbız yardımıyla, kenenin vücudunuza en yakın noktasından(kan emdigi hortum) nazikce ve sağlam bir şekilde kavrayın.
3) Sakın kenenin vucuduna dokunmayın, bu emdiği kanı geri boşaltmasına yol açar
4) Kene çıktıktan sonra ısırılan yeri alkol, yoksa sabun ile temizleyin.
5) Keneyi uygun bir şekilde saklayın. Gerekirse tanımlama için gerekli olabilir. Keneyi öldürmek için ezmeyin, patlamasına neden olabilir.
6) En yakin zamanda bir sağlık kuruluşundan yardım isteyin, kontrol yaptırın.
Kenenin Kendiliğinden Düşürülmesi Yöntemi
Kenenin tutup çekilmesini içeren çıkarma yöntemlerinin hepsi kenenin paniğe kapılıp midesindeki kanı boşaltmasına sebep olabilir. Bu yüzden kene çıkarılmamalı, kendiliğinden çıkması sağlanmalıdır.
Kenenin kendiliğinden çıkmasını sağlamak için parmak ucunuzu ıslatın ve keneye bastırmadan, kenenin etrafında parmak ucunuzla daireler çizin. Kene bir süre sonra kendiliğinden yapıştıgı yerden çıkacaktır. Çıkar çıkmaz baska bir yere yapışmasına firsat vermeden tırnakların ucu ile alıp atın. |
